De wereld is Blauw


Sonja de Ridder


Verhalen over Het Blauwe Uur, fotografie en kunst.
Dagelijkse verwonderingen en ontdekkingen.

Toegepast

Sonja : 16/03/2012 22:27 : Columns, Sonja de Ridder

Ik zoek al enige tijd een ingang om een mooi stukje tekst te schrijven over kunst en fotografie. De plek van de fotografie binnen de kunsten etc. Ik zoek internet af naar teksten van geleerden die hier al wijze woorden over opgeschreven hebben. Officiële instanties die conform de regelgeving hier hun definitie op hebben geplakt. Maar het komst niet verder als de eeuwige vraag, behoord fotografie tot de kunsten? Deze discussie loopt parallel met die de toegepaste kunsten. Op een of andere manier is de


John Ruskin
group of windows in the façade
of the Casa degli Zane, Venice
Daguerreotype

foto niet los te zien van de toepassing van de foto, registratie. Bij product-design is de vraagstelling helder; wanneer kan de vormgeving van het product tot kunst worden verheven. Als product-design kan worden omschreven als een esthetische vormgeving van functionele voorwerpen, rijst de vraag is dan niet alles ooit ontworpen? Het tegen argument ligt ook voor de hand; is van oudsher de kunstenaar niet altijd in dienst geweest van het product? Te denken valt aan wandtapijten, interieur decoraties, glas-in-lood, etc. In deze context is de fotografie niet moeilijk te plaatsen.
Pas rond 18e/19e eeuw ontstond de ‘hiërarchische scheiding zoals wij deze vandaag de dag ervaren. Als tegenreactie ontstond in de tweede helft van de negentiende eeuw de Arts&Crafts beweging. Deze had niet enkel een sociaal politiek karakter.  Zij streefde tevens naar een nieuwe definitie van schoonheid in de architectuur en de toegepaste kunst. Schoonheid ontstond volgens de Arts&Crafts beweging door een combinatie van passie, plezier en experimenteren. Passie voor de decoratieve kunsten, bijvoorbeeld het maken van juwelen. Plezier in het maken van producten, waardoor je als ontwerper en maker een emotionele waarde aan het product toevoegde. Experimenteren met verschillende materialen en technieken, zodat het eindproduct een unieke, mooie en funtionele vorm kreeg, en daarmee is de kunstfotografie ook gedefinieerd.
Tevens zet dit ook de deur open voor de computer en andere, zelfs nog te ontwikkelen, technieken.
Dat de arts&crafts beweging ook een belangrijke politieke doelstelling had, maakt dat deze beweging in de geschiedenis zo’n impact heeft gehad, en vindt nog steeds zijn neerslag in de huidige product-design. Deze uitgangspunten zijn derhalve prima te vertalen naar de fotografie, en daarmee kan voor mij het onderwerp nu blijven rusten.

History has remembered the kings and warriors, because they destroyed;
art has remembered the people, because they created.
William Morris

1 Comment »

Goed genoeg om te weigeren

Sonja : 20/02/2012 20:29 : Columns, Sonja de Ridder

De meeste interessante gesprekken over abstractie begrippen heb je pas als je voorbij het wellus nietus punt komt. Discussies over Karel Appel slaan snel dood als de opmerking “dat kan mijn kind van vier ook” geplaatst wordt. Dus vanaf nu ben ik er klaar mee… Nooit meer de vraag vanuit Het Blauwe Uur ( tenminste, niet door mij gesteld) welke positie geenceneerde fotografie binnen de beeldende kunsten inneemt, het is (ook) kunst, en daarmee is het klaar. Dezelfde onbeschreven wetten als voor de andere kunsten, gelden voor de fotografie. Ik realisme me dat we daarmee onszelf klein houden. Alsof we zelf het potlood aan dat vier jarig kind geven met de vraag, kan jij dat natekenen?
Dat gezegd te hebben, gaan we nu over de heuvel kijken.

20120220-213223.jpg
Jean-Claude Belegou, 2008-2009
Extrait de la série « Le déjeuner sur l’herbe »

In de kunstgeschiedenis zijn er diverse tentoonstellingen bekend waar het niet tot kunst erkende werk aan het publiek getoond is. Al dan niet voorzien met het Refuse-merk. Ik kom steeds meer tot het standpunt om al het ongeziene, geweigerde werk, trots de gestempelde “R” te laten dragen en samen te tonen in de Salon des Refusés. Tenslotte is dit de plek waar in 1863 het nu geprezen werk “dejeuner sur l’herbe” van Manet voor het eerst aan het grote publiek getoont is. Of een ander voorbeeld; ook de Entartete Kunst-tentoonstelling is bij nader inzien een schoolvoorbeeld van misvattingen van een kunstcommissie. (De politieke lading van de laatste tentoonstelling buiten beschouwing latend.) Een door Duitsland reizende tentoonstelling uit 1937 met kunstwerken uit de Duitse musea waren gehaald omdat ze als ontaard werden beschouwd. Bekende kunstenaars als Edvard Munch hebben het “recht” gehad hier hun werk te tonen. Elke de liefde die Het Blauwe Uur voor deze fotografie heeft is de achillis hiel, want dit is juist het grote verschil waarvan Het Blauwe Uur opereert, en boven genoemde tentoonstellingen juist vanuit het tegendeel werkte.

“Het is gevaarlijk de jury of enige van haar leden invloed op het ophangen van werken die door de jury geweigerd zijn, toe te staan. Haar voornaamste doel is natuurlijk zich voor de openbaarheid te rechtvaardigen, en voor dit doel hebben ze ditmaal, tegen de gewoonte in, de slechtste schilderijen met de grootste zorgvuldigheid op de beste plaatsen gehangen”

Engelse kunstcriticus Hamerton in een Londens tijdschrift,
over de Salon des Refusés.

sonja de ridder

Leave a response »

Terug bij Af

Sonja : 17/02/2012 20:13 : Columns, Sonja de Ridder

Vandaag heeft de postbode hem afgeleverd. De Atlas van de Gerhard Richter. Pagina’s vol foto’s van bomen, gemiddeld negen per pagina, wolken en zeeen. Schetsen, ideeen en inspiratie. De eerste foto stamt uit 1962, de laatste uit 2006 verdeelt over 862 pagina’s. Ik kan genieten van De schetsen van beroemde schilderijen. Wat mij het boek vooral toont is, hoe simpel het kan zijn. Hoe eenvoudig het is om je eigen inspiratie te creeeren. Pretentieloos lijkt deze verzameling, maar per omgeslagen pagina lijkt deze verzamelijk meer te tonen.
Voor mij is dit boek een prachtige tik op de neus voor iedere fotograaf, of andere kunstenaar, die roept geen inspiratie te hebben. Het boek laat 862 pagina’s lang zien, dat inspiratie continu in de dagelijkse dingen om je te vinden is, dat inspiratie zich laat verzamelen en laat vastleggen. Leve de simpelheid der dingen. Dit werkt natuurlijk twee kanten op.

Ik ben zelf een groot fan van het werk van Jannis Kounellis. Nu wil ik niet zeggen dat zijn werk simpel is. In tegendeel, maar door het gebruik van een eenvoudige beeldtaal komt de inhoud volledig tot zijn recht.


Jannis Kounellis, Senza Titolo, 1969

Maar andersom werkt het ook, een eenvoudig onderwerp kan intrigeren door een complex uiterlijk. In de Poolse fotografie kom ik veel werk tegen, waar ik steeds naar toe terug kom. Op zo een moment kan ik me ook slecht voorstellen dat een fotograaf niet bezig is met fotograferen. Zoals Richter al heeft bewezen met een eenvoudige schedel en een kaars, de prachtigste dingen kunnen gemaakt worden met slechts enkele atributen die je al om je heen hebt verzameld. Niet beginnen met smoesjes “waarom”, “ik weet niet…”. Geen mens te wereld zal het in zijn hoofd halen om bij “Kerze”, schilderij van Gerhard Richter uit 1982, af te vragen of het werk wel een diepere betekenis heeft. Dus pak je camera, en ga aan de slag!



Het boek Atlas begint met een citaat van Mulisch, wat prachtig aansluit op alle creatieve maakprocessen. Hierbij als Afsluiting:

“therefore a writer who says that his inspriration has dried up because he’s got nothing more to say, was never a real writer. He said what he had to say, but a real writer precisely never had anything to say: only his stories have anything to say, first and foremost to himself – and that remains so until his death on the literary field of honor.”

Harry Mulisch, “the procedure” 1998

sonja de ridder

1 Comment »

Af?

Sonja : 14/02/2012 11:25 : Columns, Sonja de Ridder

13 januari 2012, ik rij terug van mijn ontmoeting met Rommert Boonstra. Naast het overleg over het 5e kwartier, zijn rol hierin en waar hij ons kan ondersteunen, nog een fijn gesprek met hem gehad over werk en motivatie. Wat in mijn hoofd blijft hangen is de vraag “wanneer is een werk af?” Is het eigenlijk ooit af?
Zo komt weer een paradox tussen fotografie en schilderkunst om de hoek kijken. Het absolute afdruk moment van de camera versus het groei proces van een schilderij. Zo nam Picasso de stelling in “Kunst is per definitie onaf en smaakt naar meer.” Is het niet zo dat een van de verleidingen van de Sagrada Familia is dat deze niet af is? Het fotografie proces brengt de verleiding met zich mee om het beeld als “af” te ervaren. Bestaat zoiets wel; unfinished photography? uit Altas van Gerhard Richter Ik kom terecht bij de website van Román Yñán waar een mooie verzameling van beelden uiteen zijn gezet. Mijn aandacht wordt getrokken door een foto gepost op 10 september 2011, een pagina uit Gerhard Richter’s boek Atlas. Een prachtig verzamelwerk van beelden, knipsels, foto’s en schetsen. Als het ware een atlas door het denken van Richter.
Het brengt me terug naar mijn eerste vraag. Wanneer is een werk af? Misschien is ieder beeld op zichzelf een losstaand hoofdstukje of een citaat, en is het totale werk nooit af. Dit is de enige wijze dat het oeuvre van een persoon interessant blijft. Maar ergens zal er altijd een moment moeten zijn waarin je het af maakt voor dat moment. Om het publiek wel mee te laten kijken in jouw verbeeldingswereld.

As a rule, with me an unfinished thing is a thing that might as well be rubbed out. It’s better, if there’s something good in it that I might make use of elsewhere, to leave it at the back of my mind than on paper in a drawer. If I leave it in a drawer it remains the same thing but if it’s in the memory it becomes transformed into something else.

T. S. ELIOT, The Paris Review, Spring-Summer, 1959

Gerhard Richter Panorama

Neue Nationalgalerie Sun 12 February – Sun 13 May 2012
Potsdamer Straße 50
10785 Berlin
030 – 266 42 42 42
(Mo-Fr 9 a.m. – 4 p.m.)
meer informatie: website

sonja de ridder

Leave a response »
« Page 1 »
Exposties
Nieuwe expositie:
het 6e kwartier


Vrijwilliger
bij het Blauwe Uur?
stuur ons een e-mail






search engine optimization